لوله آلیاژی A335 P91
Mar 15, 2024
- کاربرد لوله آلیاژی A335 P91
می توان از آن به عنوان لوله فولادی برای سوپرهیترهای با دمای بالا و بخاری های دیگ های تحت بحرانی و فوق بحرانی با دمای دیواره کمتر یا مساوی 625 درجه و همچنین هدرهای دمای بالا و لوله های بخار با دمای دیواره کمتر یا مساوی 600 درجه استفاده کرد. . همچنین می توان از آن به عنوان مبدل حرارتی انرژی هسته ای و لوله های کوره واحد کراکینگ نفت استفاده کرد.
استاندارد: ASTM A213 ASTM A335
استحکام کششی: بزرگتر یا مساوی 585 (MPa)
قدرت تسلیم: بزرگتر یا مساوی 415 (MPa)
ازدیاد طول: بزرگتر یا مساوی 20 (%)
فولاد P91 نوع جدیدی از فولاد مقاوم در برابر حرارت مارتنزیتی است که به طور مشترک توسط آزمایشگاه ملی Xiangshuling و آزمایشگاه مواد متالورژی شرکت مهندسی احتراق ایالات متحده توسعه یافته است. این بر اساس فولاد 9Cr1MoV برای کاهش محتوای کربن، محدود کردن شدید محتوای گوگرد و فسفر و اضافه کردن مقدار کمی از عناصر وانادیوم و نیوبیم برای آلیاژسازی است. طبق ASTM213/A213M-85C، ترکیب شیمیایی فولاد P91 در جدول 1 نشان داده شده است.
شماره فولاد آلمانی مربوط به فولاد P91 X10CrMoVNNb91، شماره فولاد ژاپنی HCM95 و شماره فولاد فرانسوی TUZ10CDVNb0901 است.

-
نقش هر عنصر آلیاژی در A335 P91
آنها به ترتیب نقش تقویت محلول جامد، تقویت پراکندگی و بهبود مقاومت اکسیداسیون و مقاومت در برابر خوردگی فولاد را ایفا می کنند. تجزیه و تحلیل خاص به شرح زیر است.
① کربن عنصری است که بارزترین اثر تقویت کننده محلول جامد در فولاد را دارد. با افزایش محتوای کربن، استحکام کوتاه مدت فولاد افزایش می یابد و انعطاف پذیری و چقرمگی کاهش می یابد. برای فولادهای مارتنزیتی مانند P91، افزایش محتوای کربن باعث تسریع کروی شدن و سرعت تجمع کاربیدها، تسریع در توزیع مجدد عناصر آلیاژی و کاهش جوش پذیری، مقاومت در برابر خوردگی و مقاومت در برابر اکسیداسیون فولاد می شود. بنابراین، فولاد مقاوم در برابر حرارت به طور کلی امیدوار است که محتوای کربن را کاهش دهد، اما اگر محتوای کربن خیلی کم باشد، شدت فولاد کاهش می یابد. در مقایسه با فولاد 12Cr1MoV، فولاد P91 دارای 20 درصد کربن کمتری است که با در نظر گرفتن جامع عوامل فوق مشخص می شود.
②فولاد P91 حاوی مقادیر کمی نیتروژن است و نقش نیتروژن در دو جنبه منعکس می شود. از یک طرف نقش تقویت محلول جامد را ایفا می کند. حلالیت نیتروژن در فولاد در دمای اتاق بسیار کم است. در طی فرآیندهای جوشکاری و عملیات حرارتی پس از جوشکاری در ناحیه متاثر از حرارت پس از جوش فولاد P91، فرآیندهای محلول جامد و رسوب VN به صورت متوالی اتفاق میافتد: در حین گرمایش جوش، محتوای نیتروژن ساختار آستنیت در گرمای تحت تأثیر تشکیل میشود. منطقه به دلیل انحلال VN افزایش می یابد. پس از آن، درجه فوق اشباع در ساختار دمای معمولی افزایش مییابد و VN ریز در طی عملیات حرارتی بعدی پس از جوش رسوب میکند که باعث افزایش پایداری ساختار میشود. ، بهبود ارزش مقاومت پایدار منطقه تحت تأثیر گرما. از طرفی فولاد P91 نیز حاوی مقدار کمی A1 است و نیتروژن می تواند با آن A1N تشکیل دهد. A1N فقط در مقادیر زیاد بالای 1100 درجه در ماتریس حل می شود و در دماهای پایین تر دوباره رسوب می کند که می تواند اثر تقویت پراکندگی بهتری داشته باشد.

③ افزودن کروم عمدتاً برای بهبود مقاومت اکسیداسیون و مقاومت در برابر خوردگی فولاد مقاوم در برابر حرارت است. وقتی محتوای کروم کمتر از 5٪ باشد، اکسیداسیون شدید در 600 درجه شروع میشود، و زمانی که محتوای کروم به 5٪ میرسد، مقاومت اکسیداسیون خوبی دارد. فولاد 12Cr1MoV دارای مقاومت اکسیداسیون خوب زیر 580 درجه، با عمق خوردگی 0.05 میلی متر در آمپر است. عملکرد آن در 600 درجه با عمق خوردگی 0.13 میلیمتر بر ساعت شروع به کاهش میکند. محتوای کروم P91 به حدود 9٪ افزایش یافته است و دمای سرویس می تواند به 650 درجه برسد. معیار اصلی حل کردن کروم بیشتر در ماتریس است.
④ وانادیوم و نیوبیم هر دو عناصر تشکیل دهنده کاربید قوی هستند. وقتی اضافه می شوند، می توانند کاربیدهای آلیاژی ریز و پایدار را با کربن تشکیل دهند که اثر تقویت کننده پراکندگی قوی دارند.
⑤هدف اصلی از افزودن مولیبدن بهبود استحکام حرارتی فولاد و ایفای نقش تقویت محلول جامد است.
فرآیند عملیات حرارتی لوله آلیاژی A335 P91
عملیات حرارتی نهایی P91 نرمال سازی + تلطیف دمای بالا است. دمای عادی 1040 درجه است، زمان نگهداری کمتر از 10 دقیقه نیست. دمای معتدل 730 ~ 780 درجه است، زمان نگهداری کمتر از 1 ساعت نیست. سازه پس از عملیات حرارتی نهایی تلطیف می شود. مارتنزیت آتش نشانی
خواص مکانیکی لوله آلیاژی A335 P91
استحکام کششی دمای معمولی فولاد P91 بزرگتر یا مساوی 585 مگاپاسکال است، استحکام تسلیم دمایی معمولی بیشتر یا مساوی 415 مگاپاسکال است، سختی کمتر یا مساوی 250 HB است، ازدیاد طول (نمونه دایره ای استاندارد با 50 میلی متر) بزرگتر یا مساوی 20% است و مقدار تنش مجاز [σ] 650 درجه =30 مگاپاسکال است.
با توجه به فرمول معادل کربن توصیه شده توسط انجمن بین المللی جوشکاری، معادل کربن P91 1.631 است و جوش پذیری P91 ضعیف است.
- مشکلات هنگام جوشکاری A335 P91
1. تولید ساختار سخت شده در منطقه متاثر از گرما
نرخ خنک کننده بحرانی P91 کم است و پایداری آستنیت عالی است. تبدیل معمولی پرلیت در طول خنک شدن آسان نیست، بنابراین تبدیل مارتنزیت زمانی رخ می دهد که تا دمای پایین خنک شود. به همین دلیل P91 تمایل زیادی به سفت شدن و ترک سرد دارد.
از آنجایی که بافتهای مختلف در ناحیه متاثر از گرما دارای چگالی، ضرایب انبساط و شکلهای شبکه متفاوت هستند، ناگزیر با انبساط و انقباض حجمی متفاوت در طول فرآیندهای گرمایش و سرمایش همراه خواهند بود. از طرفی به دلیل ناهمواری و به دلیل دمای بالا، تنش داخلی اتصال جوشی P91 بسیار زیاد است.
برای P91، آستنیت بسیار پایدار است و برای تبدیل شدن به مارتنزیت باید تا دمای پایین تری (حدود 400 درجه) خنک شود. ساختار مارتنزیت درشت شکننده و سخت است و مفاصل تحت شرایط تنش پیچیده قرار دارند. در همان زمان، در طول فرآیند خنک سازی جوش، هیدروژن از جوش به ناحیه نزدیک به درز پخش می شود. وجود هیدروژن باعث افزایش شکنندگی مارتنزیت می شود. در نتیجه اثرات ترکیبی آن، ترک های سرد به راحتی در ناحیه کوئنچ ایجاد می شوند.
2. رشد دانه در منطقه تحت تاثیر گرما
چرخه حرارتی جوشکاری تأثیر قابل توجهی بر رشد دانه در ناحیه متاثر از حرارت اتصال جوشکاری، به ویژه ناحیه همجوشی مجاور بالاترین دمای گرمایش دارد. هنگامی که سرعت خنکسازی کوچک است، ساختارهای درشت فریت و کاربید در ناحیه متاثر از حرارت جوش ظاهر میشوند که به میزان قابل توجهی انعطافپذیری فولاد را کاهش میدهد. هنگامی که سرعت سرمایش زیاد باشد، به دلیل تولید ساختار مارتنزیت درشت، انعطاف پذیری فولاد نیز کاهش می یابد. پلاستیسیته اتصالات جوشی کاهش می یابد.
3. تولید لایه نرم کننده
هنگامی که فولاد P91 در حالت خاموش و حرارت داده شده جوش داده می شود، تولید یک لایه نرم کننده در ناحیه متاثر از گرما اجتناب ناپذیر است و نرم شدن از فولاد مقاوم در برابر حرارت پرلیت جدی تر است. وقتی سرعت گرمایش و سرمایش کندتر باشد، درجه نرم شدن بیشتر است. علاوه بر این، عرض لایه نرم شده و فاصله آن از خط همجوشی نه تنها به شرایط گرمایش و ویژگی های جوش مربوط می شود، بلکه به پیش گرمایش، عملیات حرارتی پس از جوشکاری و غیره نیز مربوط می شود.
4. ترک خوردگی تنشی
قبل از عملیات حرارتی پس از جوش فولاد P91، دمای خنک کننده معمولاً کمتر از 100 درجه نیست. اگر در دمای اتاق خنک شود و محیط نسبتاً مرطوب باشد، ترک خوردگی ناشی از تنش به راحتی رخ می دهد. مقررات آلمان: قبل از عملیات حرارتی پس از جوشکاری باید تا زیر 150 درجه خنک شود. هنگامی که قطعه کار ضخیم، دارای جوش فیله و دارای ابعاد هندسی ضعیف است، دمای خنک کننده نباید کمتر از 100 درجه باشد. اگر در دمای اتاق خنک شود، مرطوب بودن آن اکیدا ممنوع است، در غیر این صورت ترک خوردگی تنشی به راحتی رخ می دهد.







